W maju 2025 r. rozpoczęliśmy – jako Zespół ds. Warunków Wykonywania Zawodu – pełnoskalową batalię ze zjawiskiem tzw. podpisywactwa. Do wszystkich Okręgowych Rzeczników Odpowiedzialności Zawodowej skierowaliśmy wnioski o podjęcie czynności wobec tych członków Izby, którzy są rekordzistami w sporządzaniu niewiarygodnej liczby projektów.
Listy osób wyłonionych za pomocą rejestru GUNB i aplikacji Power BI zostały skierowane do Okręgowych Rzeczników Odpowiedzialności Zawodowej. W ten sposób ruszyła machina realizująca – po raz pierwszy w historii Izby na taką skalę – zadanie likwidacji patologii podpisywactwa, czyli projektów nieprzygotowanych osobiście.
Od początku roku 2025 praca ta była wykonywana przez Renatę Święcińską – wiceprzewodniczącą Zespołu ds. Warunków Wykonywania Zawodu (WWZ) i osoby przez nią powołane. W ramach działań 25 kwietnia 2025 r. zorganizowano spotkanie z członkami Wielkopolskiej Okręgowej Izby Architektów. Zaprezentowali oni samodzielnie opracowane, niezwykle interesujące narzędzie informatyczne do prowadzenia analiz rejestru GUNB, będące alternatywą dla wykorzystywanego przez nas oprogramowania Power BI (Łukasz Gąska, lider wielkopolskiej grupy, został wówczas przyjęty do Zespołu ds. WWZ).
Obecnie, na podstawie pism, które skierowaliśmy do Okręgowych Rzeczników Odpowiedzialności Zawodowej, toczą się postępowania wyjaśniające i sprawdzające, a kilka z nich przekazano do Okręgowych Sądów Dyscyplinarnych wraz z wnioskami o ukaranie nieuczciwych architektów.
Drugi etap naszych działań związanych z patologią w wykonywaniu naszego zawodu to walka z przekraczaniem uprawnień. Jesteśmy w trakcie analizowania materiałów z zasobu GUNB i sporządzania list osób, których ten proceder dotyczy. Szczególnie rażące przypadki kończą się złożeniem wniosków o unieważnienie pozwoleń na budowę, wydanych wcześniej na podstawie projektów sporządzonych przez osoby przekraczające posiadane uprawnienia.
Zjawiska podpisywania projektów nieopracowanych samodzielnie oraz realizowania projektów bez wymaganych uprawnień powodują, że architekci, zwłaszcza młodzi, podejmujący trud prowadzenia własnej działalności, nie mają możliwości bezpiecznego, łagodnego startu zawodowego. Taki start mogłyby im zapewnić niewielkie zlecenia, które najczęściej stają się łupem osób przekraczających uprawnienia oraz podpisywaczy.
W piętnowaniu i ściganiu opisanych tu zjawisk przeszkadza fakt, że Koleżanki i Koledzy – piastujący funkcje rzeczników odpowiedzialności zawodowej oraz sędziów dyscyplinarnych – wymierzając kary, narażają się na represje środowiskowe. Na szczęście wciąż istnieją odważni, którzy nie obawiają się współpracy z Zespołem ds. Warunków Wykonywania Zawodu.
JANUSZ GĄSIOROWSKI
Architekt IARP, członek SARP; absolwent Wydziału Architektury i Urbanistyki Politechniki Gdańskiej. Członek Rady LBOIA RP od 2010 r., przez dwie kadencje jej wiceprzewodniczący. Od 2013 do 2022 r. członek Komisji Legislacji Rady Krajowej. Obecnie członek KRIA RP i przewodniczący Zespołu ds. Warunków Wykonywania Zawodu. Rzeczoznawca budowlany. Doświadczony w pracy na rzecz samorządów. Laureat wielu konkursów i nagród architektonicznych. Otrzymał złotą i srebrną Odznakę Honorową IARP. Od 1990 r. prowadzi razem z Tomaszem Kozłowskim pracownię MARKA. Jako dyplomowany muzyk saksofonista – pasjonat zagadnień akustyki w architekturze.
