Honoraria architektów to jedno z najważniejszych zagadnień, którymi zajmował się Zespół ds. Warunków Wykonywania Zawodu w VI kadencji Izby Architektów RP. Poświęciliśmy tej kwestii najwięcej dyskusji, spotkań i warsztatów, co zaowocowało opracowaniem i udostępnieniem 31 maja 2025 r. Algorytmu Kalkulacji Architekta (AKA).
Algorytm służy określaniu wartości, pracochłonności oraz ryzyka, związanych z przyjęciem zamówienia na wykonanie dokumentacji projektowej. Jest dostępny wyłącznie w systemie członkowskim, a więc przeznaczony dla czynnych architektów, członków IARP.
Objęcie algorytmem wszystkich czynności projektowych i okołoprojektowych spowodowało, że oferty członków naszej Izby na wykonanie dokumentacji projektowej i opracowań powiązanych stają się porównywalne pod względem zakresu. Inwestorom uświadamia to, jak szeroki jest wachlarz zagadnień, którymi architekt musi się zająć. AKA w całości opiera się na obowiązujących przepisach prawa.
Niezbędnym materiałem uzupełniającym algorytmu jest opracowana przez zespół kalkulacja wartości roboczogodziny, wykonana na podstawie zebranych od członków IARP informacji i przeprowadzonych na ich podstawie analiz. Kalkulację roboczogodziny aktualizujemy na bieżąco, bazując na danych publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny.
Algorytm Kalkulacji Architekta służy również zbieraniu uwag i wniosków członków Izby, które są przekazywane w trakcie jego wykorzystywania na adres izba@izbaarchitektow.pl. Celem opracowania algorytmu jest podwyższenie jakości i profesjonalizmu usług architektonicznych, a przede wszystkim – poprawa warunków wykonywania naszej pracy, co stanowi przecież główne założenie działań Zespołu ds. Warunków Wykonywania Zawodu.
Pierwsze efekty stosowania algorytmu dało się już zaobserwować w spłaszczeniu poziomu cen ofertowych w wielu przetargach publicznych na prace projektowe. Fakt ten pozwala na ostrożny optymizm co do ewentualnego wzrostu naszych wynagrodzeń w niedalekiej przyszłości. W celu osiągnięcia pełnej funkcjonalności algorytmu uzyskaliśmy i przekazaliśmy członkom Izby dostęp do katalogów baz cenowych w budownictwie, opracowanych i dystrybuowanych przez dwie wiodące w kraju firmy: BISTYP i ORGBUD-SERWIS. Nad bieżącym usprawnianiem algorytmu i aktualizacją danych czuwa jego główny „mózg” – Michał Staszewski z Pomorskiej Okręgowej Izby Architektów.
Podsumowując: stosowanie kalkulatora promuje podejście, w którym honorarium pokrywa nie tylko wykonanie właściwego projektu, ale również analizy przedprojektowe, koordynację międzybranżową i nadzór autorski, co jest kluczowe dla końcowej jakości inwestycji. Narzędzie AKA nie stanowi sztywnego cennika (zakazanego przez prawo konkurencji), lecz algorytm wspierający profesjonalizm usług. Regularne aktualizacje stawki roboczogodziny (r-g), uwzględniające dane GUS o średnim wynagrodzeniu w gospodarce, pozwalają architektom na bieżąco dostosowywać oferty do rosnących kosztów prowadzenia działalności.
Dzięki wprowadzonemu rozwiązaniu architekt może przedstawić klientowi rzetelną wycenę, która jest oparta na twardych danych ekonomicznych, a nie tylko na intuicji czy presji cenowej konkurencji.
JANUSZ GĄSIOROWSKI
Architekt IARP, członek SARP; absolwent Wydziału Architektury i Urbanistyki Politechniki Gdańskiej. Członek Rady LBOIA RP od 2010 r., przez dwie kadencje jej wiceprzewodniczący. Od 2013 do 2022 r. członek Komisji Legislacji Rady Krajowej. Obecnie członek KRIA RP i przewodniczący Zespołu ds. Warunków Wykonywania Zawodu. Rzeczoznawca budowlany. Doświadczony w pracy na rzecz samorządów. Laureat wielu konkursów i nagród architektonicznych. Otrzymał złotą i srebrną Odznakę Honorową IARP. Od 1990 r. prowadzi razem z Tomaszem Kozłowskim pracownię MARKA. Jako dyplomowany muzyk saksofonista – pasjonat zagadnień akustyki w architekturze.
