Pamiętam, jak w 2022 r. podczas Zjazdu została wybrana Krajowa Rada, a wkrótce potem powierzono mi funkcję sekretarza KRIA. Przy okazji podsumowań chciałbym jeszcze raz podziękować za zaufanie i możliwość pełnienia tej odpowiedzialnej roli.
Za mną niemal cztery lata intensywnej pracy, licznych wyzwań i wielu ważnych doświadczeń. Szybko okazało się, że zadania wynikające z regulaminu organizacji i trybu działania organów naszego samorządu oraz koordynacja spraw Izby Architektów wymagają zaangażowania na niemal pełen etat. Przez ten czas na działalność samorządową poświęcałem więc średnio około ośmiu godzin dziennie.
Jako sekretarz KRIA odpowiadałem m.in. za przygotowywanie tematyki posiedzeń Rady i Prezydium KRIA, nadzór nad pracą biura KIA oraz koordynację przepływu informacji. Istotnym elementem mojej pracy było również opracowywanie protokołów oraz przygotowywanie okresowych i rocznych sprawozdań z działalności Krajowej Rady. Z tej perspektywy chciałbym krótko podsumować najważniejsze działania zrealizowane w trakcie mijającej kadencji, a także podzielić się refleksjami dotyczącymi obecnej kondycji naszej Izby.
Warto podkreślić, że – mimo trudnego czasu, w którym dało się odczuć skutki pandemii oraz napięć i konfliktów zbrojnych – jako samorząd rozwijaliśmy się stabilnie. Pod koniec kadencji Izba liczy o 573 członków więcej niż cztery lata temu.
Jednym z pierwszych istotnych działań była reforma naszych mediów. Od ponad trzech lat czasopismo „Zawód: Architekt” funkcjonuje bezpośrednio pod skrzydłami IARP. Udało się stworzyć sprawnie działający zespół redakcyjny, a także pozyskać znaczące środki z reklam, wspierające funkcjonowanie i rozwój pisma.
W 2024 r. wynegocjowaliśmy z PZU SA istotną zmianę warunków ubezpieczenia architektów. Wprowadzone rozwiązania spotkały się z pozytywnym odbiorem członków Izby i przyczyniły do usprawnienia systemu oraz lepszego zabezpieczenia działalności projektowej architektów.
W trakcie tej kadencji została również opracowana strategia wizerunkowa Izby. Przeznaczone na to środki zaowocowały skuteczniejszym wykorzystaniem potencjału naszego środowiska. W ubiegłym roku odbyło się sześć dużych konferencji, przygotowanych przez izby okręgowe, a kolejne wydarzenia zaplanowano na rok bieżący. Szczególnym przedsięwzięciem był Kongres Architektury Polskiej, zorganizowany w maju 2026 r. przez Krajową Izbę przy współudziale okręgów. Wydarzenie to zmobilizowało wielu z nas do aktywnej współpracy i zaangażowania.
Na początku kadencji, w porozumieniu z uczelniami wyższymi, uruchomiono system praktyk studenckich, wspierający rozwój kompetencji przyszłych architektów. Program działa do dziś i funkcjonuje bez konieczności finansowania ze strony Izby.
Ważnym krokiem była także modernizacja systemu członkowskiego. Do końca czerwca br. planowane jest wdrożenie nowego rozwiązania kompatybilnego z systemem e-CRUB, co powinno usprawnić procesy administracyjne oraz komunikację z członkami IARP.
Kolejna kwestia to szeroko zakrojone działania legislacyjne – w tym obszarze rozwijano współpracę z MRiT, UZP i GUNB, monitorowano warunki wykonywania zawodu oraz zmiany dotyczące Prawa zamówień publicznych.
Przeprowadzono także analizę możliwości dotyczących utworzenia Centrum Architektury przy ul. Foksal w Warszawie. W najbliższym czasie do SARP zostanie przekazany projekt wstępnego porozumienia w tej sprawie.
Nasze działania były ponadto związane z wdrażaniem uchwał zjazdowych, m.in. poprzez opracowanie algorytmu kalkulacji kosztów oraz wprowadzenie dla członków Izby preferencyjnych warunków zakupu podpisu kwalifikowanego.
Istotnym sukcesem jest wpisanie sektora „Architektura i Urbanistyka” na listę sektorów gospodarki narodowej, co w przyszłości umożliwi pozyskiwanie środków na szkolenia i podnoszenie kompetencji zawodowych architektów.
Ponadto kontynuowaliśmy projekty rozpoczęte w poprzednich kadencjach – programy edukacyjne, takie jak powszechna edukacja architektoniczna czy konkurs na najlepsze prace naukowe.
Myślę, że – jak na jedną kadencję – dorobek jest znaczący i cieszę się, że tak wiele udało się wspólnie zrealizować. Wierzę, że Izba stała się bardziej otwarta, dynamiczna oraz lepiej przygotowana na wyzwania, które stoją przed naszym środowiskiem. Dziękuję wszystkim członkom Krajowej Rady za współpracę przy tworzeniu i rozwijaniu tych projektów.
VI kadencja dobiega końca, ale przed nami jeszcze wiele pracy. Moje izbowe biurko przekazuję następcom, zabierając ze sobą doświadczenia, obserwacje i refleksje dotyczące działalności naszego samorządu. Miałem do wykonania konkretne zadania i starałem się zrobić to najlepiej, jak potrafiłem. Mam nadzieję, że kierunek wyznaczony w tej kadencji będzie kontynuowany również w kolejnych latach.
KRZYSZTOF A. NOWAK
Architekt IARP; sekretarz KRIA RP VI kadencji, w latach 2014–2022 członek Rady i wiceprzewodniczący MAOIA RP. Ma ponad 30 lat doświadczenia zawodowego, w tym prawie 15 lat pracy w biurach architektonicznych i firmach wykonawczych w Stanach Zjednoczonych. Współautor wielu projektów budynków mieszkalnych i użyteczności publicznej oraz laureat kilku konkursów architektonicznych w kraju i za granicą. W Polsce prowadził własną praktykę oraz współpracował z Polskim Funduszem Rozwoju przy organizacji licznych konkursów architektonicznych i realizacji inwestycji mieszkaniowych.
