100

Razem z Redakcją Z:A, Zespołem ds. Mediów i Informacji oraz członkami Krajowej Rady Izby Architektów uznaliśmy, że Kongres Architektury Polskiej – jako wydarzenie o dużym znaczeniu dla środowiska architektonicznego – powinien zająć w jubileuszowym wydaniu Z:A szczególne miejsce. Na łamach tego numeru prezentujemy i omawiamy hasła, które przyświecają majowemu wydarzeniu i w prosty sposób wyjaśniają, dlaczego zawód architekta jest zawodem zaufania publicznego, a efekty jego pracy są niezmiernie istotne dla społeczeństwa i polityki państwa w każdym jej obszarze. Teksty zilustrowaliśmy polskimi realizacjami, które są dowodem na to, że zmiany przestrzeni na lepsze towarzyszą nam cały czas. Chcieliśmy zobrazować, jak ogromny potencjał ma polska architektura i dlaczego architekci stanowią kluczowe ogniwo nie tylko w procesie kształtowania przestrzeni, lecz także w planowaniu i realizowaniu polityki architektonicznej. Naszą intencją było sprawić, żeby setny numer Z:A posłużył nam wszystkim za narzędzie do przekazania ważnych idei.

Jubileusz to sposobność do podziękowania. Największe należy się Wam – Czytelnikom Z:A. Dlatego dziękujemy za Wasze zainteresowanie, obecność i wszelkie informacje, jakich udzielacie nam na temat pisma.  A z okazji setnego wydania „Zawodu: Architekt” życzę nam wszystkim, aby zawarte w nim idee znalazły zrozumienie zarówno u społeczeństwa, jak i wśród decydentów.

Wspólna inicjatywa

Polityka architektoniczna ma zapewnić punkt odniesienia przy podejmowaniu działań ustawodawczych, politycznych, społecznych. Tak aby system był spójny, a nasza rola zyskała charakter partnerski (...) Przedstawienie na Kongresie całej naszej eksperckiej wiedzy, która niestety jest dziś niedoceniana, i nawiązanie kontaktu ze społeczeństwem bez pośredników, to wyjątkowa szansa na fundamentalny krok w przyszłość. Powodzenie tego spotkania może sprawić, że ludzie zrozumieją, po co jest nasza praca i jak dużo możemy zaoferować. To jest właśnie główna idea Kongresu.

Przestrzeń, zaufanie, odpowiedzialność

Odpowiedzialność architektów i urbanistów nie oznacza, że przedstawiciele tych profesji wezmą na siebie wszystkie kierowane w ich stronę zarzuty. Z pewnością nie przejmą oni odpowiedzialności za stan definiowany w procesie decyzyjnym, w którym nie uczestniczą jako partnerzy, ani za kondycję systemów prawnego i administracyjnego, na których kształtowanie mają wpływ bardzo ograniczony. Odpowiedzialność naszej grupy zawodowej powinna oznaczać formułowanie przez architektów klarownych oczekiwań wobec władz państwowych i samorządowych, a one z kolei powinny być zainteresowane tym, aby ten dialog prowadzić.

Współudział

Dziesięć lat temu partycypacja obiecywała nową architekturę – bardziej otwartą na społeczność i współpracę między dyscyplinami. Skłaniała też do rozmów o powinnościach architektury i zmieniających się środkach jej wyrazu. Tę debatę zaczęły jednak napędzać inne zjawiska: cyrkularność, wyzwania klimatyczne, odporność, różnorodność społeczna i bioróżnorodność. I tak, z hasła działającego na wyobraźnię, partycypacja stała się procedurą.

Edukacja

Polityka architektoniczna w naszym kraju, na wzór jej europejskich odpowiedników, ma koncentrować się na zagadnieniach, takich jak ład przestrzenny, zrównoważony rozwój, jakość architektury, ochrona krajobrazu czy innowacje w procesie inwestycyjnym. Jednak nawet najlepiej sformułowane cele pozostaną jedynie deklaracjami, jeśli nie zostaną zrozumiane i zaakceptowane przez społeczeństwo. Edukacja architektoniczna odgrywa tu rolę pomostu pomiędzy zapisami polityk publicznych a codzienną praktyką użytkowania i współtworzenia przestrzeni.

Piękno

Praktyczniej jest nam posługiwać się wiedzą behawioralną, ponieważ mając świadomość, jak działa ludzkie odczuwanie w całym swym bogactwie, możemy proponować to, co do ludzi dotrze, poruszy ich, pozwoli coś zrozumieć, przyswoić lub odrzucić. Nie jest to łatwe, ale skoro – jak pisała Marta Urbańska – piękno jest bezpieczeństwem ducha, warto wiedzieć, jak próbować osiągnąć stan, w którym zagości ono w projektowanych przez nas przestrzeniach oraz formach i w ten sposób na dobre połączyć ciało człowieka z jego duszą, o co apeluje nowoczesna antropologia.