Izba Architektów - strona główna
Data dodania: 04.10.2010 | Aktualizacja: 04.10.2010, 00:04:14

Informacja Prezesa Krajowej Rady Izby Architektów RP

Członkowie Izby Architektów,
Osoby będące uczestnikami procedur zamówień publicznych

Szanowni Państwo,
W związku z powtarzającymi się pytaniami dotyczącymi uwzględnienia merytorycznych (poza cenowych) kryteriów oceny ofert w postępowaniach prowadzonych na podstawie prawa zamówień publicznych oraz w związku z wątpliwościami czy Reguła 4.7 Zasad Etyki Zawodowej Architekta, jest zgodna z prawem, po zasięgnięciu opinii Krajowego Sądu Dyscyplinarnego, informuję:

Reguła 4.7 Zasad Etyki Zawodowej Architekta brzmi:
?Architekci nie uczestniczą w konkursach i przetargach na prace projektowe, w których ocena jakości tych prac lub ocena poziomu zawodowego uczestników nie są kryteriami dominującymi.?

Postanowienie to wynika z przekonania, że jakość jest jednakowo istotna jako kategoria estetyczna i artystyczna ? decyduje bowiem o jakości przestrzeni w której przebywa człowiek, jak i kategoria techniczna ? jako taka stanowi o zdrowiu i bezpieczeństwie ludzi. Równocześnie, jakość nie może być zapewniona poniżej pewnego kosztu wykonania usługi ? stąd w intencji cytowanej reguły, w ocenie ofert na wykonanie prac projektowych, zamawiający powinien sprawdzać, czy w ramach oferowanej ceny otrzymuje wymaganą jakość. Postępowanie takie jest obowiązkiem zamawiającego, na którym, podobnie jak na architekcie, ciąży odpowiedzialność za zapewnienie odpowiednich standardów architektonicznych, funkcjonalnych, użytkowych i technicznych.

Wymaganie stosowania kryteriów jakościowych wynika też wprost z postanowień ustawy Prawo zamówień publicznych z dnia 29 stycznia 2004r. Jej art. 2 ust. 5, definiuje najkorzystniejszą ofertę w zakresie działalności twórczej lub naukowej, której przedmiotu nie można z góry opisać w sposób jednoznaczny i wyczerpujący jako ofertę, ?która przedstawia najkorzystniejszy bilans ceny i innych kryteriów odnoszących się do przedmiotu zamówienia publicznego?. Ponadto, art. 91 ust. 2 wskazuje, że kryteriami oceny ofert (w związku z art. 2 ust. 5) są cena i inne kryteria odnoszące się do przedmiotu zamówienia, ?w szczególności jakość, funkcjonalność, parametry techniczne, zastosowanie najlepszych dostępnych technologii w zakresie oddziaływania na środowisko, koszty eksploatacji (...)?. Dlatego też, nie można, jak często sądzą zamawiający, przy ocenie ofert w zakresie działalności twórczej lub naukowej (a do takich zaliczyć trzeba prace projektowe), przyjmować jako jedynego z ?innych kryteriów odnoszących się do przedmiotu zamówienia publicznego? np. terminu wykonania prac. Założenie takie jest nie tylko niezgodne z intencją wyżej cytowanych zapisów, ale także ze zdrowym rozsądkiem.

Powyższy wywód, stosuje się do sytuacji, w której projekt nie stanowi przedmiotu oceny ? ta sytuacja jest bowiem regulowana w ustawie odrębnie jako procedura konkursowa. Zgodnie z brzmieniem art. 91 ust. 3 ?kryteria oceny ofert nie mogą dotyczyć właściwości wykonawcy?, czyli nie mogą być to kryteria o znaczeniu podmiotowym. Jednakże art. 22 ust. 2 ustawy stanowi, że ?o zamówienie publiczne mogą się ubiegać wykonawcy, którzy:
1. posiadają uprawnienia do wykonywanej określonej działalności (...), jeżeli ustawy nakładają obowiązek posiadania takich uprawnień;
2. posiadają niezbędną wiedzę i doświadczenie (...)
?.

Ustawodawca tworząc powyższe zapisy przyjął założenie, że zamawiający w procedurze bezpośredniego wyboru oferty nie oceniają np. dorobku zawodowego oferenta (podmiotu) w zakresie projektowania, gdyż mogłoby to być postrzegane jako subiektywna podstawa oceny oferty. Jednakże sprawdzenie czy oferenci spełniają wymagania, o których mowa w art. 22 ust. 2 może nastąpić w drodze preselekcji oferentów, którzy będą mogli złożyć oferty (np. poprzez sprawdzenie posiadanych uprawnień i ocenę np. dorobku zawodowego, który ilustruje wiedzę i doświadczenie w danej dziedzinie). Istotne mogą być również opinie innych zamawiających, nagrody uzyskane w konkursach, wystawy i publikacje w czasopismach fachowych.

Najbardziej wiarygodną formą oceny może być analiza dotychczasowych referencji od innych zamawiających, co znakomicie wypełniłoby znamiona zapisów art. 91 ust. 2. ustawy. Aby ocena ta była właściwa, komisja przetargowa powinna w ramach ustawowych czynności dokonywać weryfikacji w sposób bezpośredni ? na ile to możliwe poprzez rozmowy z poprzednimi klientami oferenta, wizje lokalne, informacje od aktualnych użytkowników itp.

Kodeks Etyki Zawodu Architekta, powołując się na pojęcie ?oceny? w konkursach i przetargach, odnosi się do całej procedury wyboru, obejmującej także fazę preselekcji a nie ogranicza się tylko i wyłącznie do procedury bezpośredniego wyboru najlepszej oferty. Oznacza, iż treść cytowanej na wstępie Reguły 4.7 jest zgodna z obowiązującym prawem.

W związku z powyższymi wyjaśnieniami, pozwalam też sobie zalecić Państwu odwiedzanie naszej strony internetowej www.izbaarchitektow.pl, na której można znaleźć podstawowe dokumenty Izby Architektów które mogą być, bezpośrednio lub pośrednio, Państwu pomocne.

Na koniec pragnę raz jeszcze podkreślić, że wybór architekta ma zasadnicze znaczenie dla jakości i bezpieczeństwa i jakości zrealizowanego obiektu. Od jego talentu, wiedzy i moralności zależy nie tylko jego własny sukces, ale przede wszystkim powodzenie i sukces inwestora.

( ? ) Tomasz Taczewski,
Prezes Krajowej Rady Izby Architektów

Do wiadomości:
Prezes Urzędu Zamówień Publicznych
Prezes Urzędu Ochrony Konsumenta i Konkurencji
Departament Ładu Przestrzennego i Architektury