Izba Architektów - strona główna
Data dodania: 17.04.2016 | Aktualizacja: 27.09.2017, 16:20:32

Pytania i odpowiedzi

Przykładowe pytania do egzaminu pisemnego na uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej

Regulamin postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej (tekst jednolity)


I/ PRAKTYKA ZAWODOWA

W maju bieżącego roku uzyskałam tytuł inżynierski na kierunku Architektura w Polsce oraz w Niemczech. W czerwcu bieżącego roku rozpoczęłam praktyki architektoniczne na Malcie. Po powrocie do Polski planuje rozpocząć studia na stopniu magisterskim oraz odbyć drugą cześć praktyk. Po zakończeniu studiów magisterskich i praktyk budowlanych, chciałabym podejść do egzaminu celem uzyskania pełnych uprawnień budowlanych w zakresie Architektury. W tej sytuacji chciałabym dowiedzieć się, czy istnieje możliwość zaliczenia takich praktyk, lub ich części, jako praktyk projektowych, niezbędnych do uzyskania uprawnień. Jestem angażowana we wszystkie fazy projektu i zdobywam wiedzę i umiejętności, które z pewnością będę wykorzystywała w mojej późniejszej praktyce architektonicznej.

Kwestia ta została uregulowana w par. 3 i nast. Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 września 2014 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.  Zgodnie z tymi przepisami praktyka zawodowa, odbywana jest po uzyskaniu dyplomu ukończenia wyższej uczelni oraz jest potwierdzona przez osobę wpisaną na listę członków izby, posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane. W przypadku praktyki zawodowej odbywanej za granicą, praktykę taką potwierdza się dokumentem wydanym przez kierownika jednostki, w której odbywała się praktyka zawodowa, potwierdzonym przez osobę, pod kierunkiem której odbyła się praktyka. Osoba ta musi posiadać uprawnienia odpowiadające swoim zakresem uprawnieniom, o które będzie się osoba starała w przyszłości. Oznacza to że osoba ta musi mieć uprawnienia w zakresie nieograniczonym w specjalności architektonicznej. Jeżeli będzie to osoba posiadająca uprawnienia ograniczone, praktyka nie będzie uznana. Jednocześnie, zgodnie z przepisem par. 3 ust 3 w/w rozporządzenia do praktyki zawodowej zalicza się praktykę odbytą po ukończeniu trzeciego roku studiów wyższych, potwierdzoną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i wpisaną na listę członków izby.

Odnosząc powyższe przepisy do tego przypadku, praktyka jaką odbywać będzie osoba po ukończeniu III roku studiów na kierunku architektury, co do zasady, zostanie uwzględniona jako praktyka zawodowa. Należy przyjąć, że dotyczy to, tak zarówno praktyki na budowie, jak i praktyki przy sporządzaniu projektów, bowiem przywołany wyżej przepis par 3 ust 3 rozporządzenia, nie przewiduje podziału pomiędzy tymi dwiema formami praktyki. 

Podkreślić jednak należy, że roczny okres praktyki zawodowej odnosi się do praktyki wykonywanej w pełnym wymiarze czasu pracy. Tym samym w przypadku odbywania praktyki równolegle z zajęciami na studiach lub równoczesnego obywania praktyki przy projektowaniu i na budowie łączny okres praktyki zawodowej ulegnie proporcjonalnemu przedłużeniu.  

W przypadku przystąpienia do egzaminu, wszystkie złożone przez Panią dokumenty, w tym okres praktyki, będą badane przez okręgowa komisję kwalifikacyjną w toku postępowania kwalifikacyjnego. 

  1. Chciałbym się dowiedzieć co jest warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej gdy posiadam uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie w tej specjalności a chcę się ubiegać o nadanie uprawnień budowlanych bez ograniczeń

    Warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej, jest jej potwierdzenie przez osobę posiadającą uprawnienia odpowiadające swym rodzajem i zakresem uprawnieniom, o nadanie których ubiega się wnioskodawca w postępowaniu kwalifikacyjnym. Powyższy warunek dotyczy także osób ubiegających się o uprawnienia budowlane bez ograniczeń w tej samej specjalności, które posiadają już uprawnienia w ograniczonym zakresie. Powyższe wynika z następującej podstawy prawnej.

    Zgodnie z dyspozycją art. 14 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane [Dz. U. z 2016 r., poz. 290  tj. z późn. zm. dalej również jako: ustawa – Prawo budowlane] „Do osób ubiegających się o nadanie uprawnień budowlanych bez ograniczeń, posiadających uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie w tej specjalności, nie stosuje się przepisów ust. 3 pkt 1 lit. b i c, pkt 3 lit. b lub pkt 5 lit. b i c.” Przepisy wymienione w art. 14 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane, dotyczą wymagań w zakresie czasu trwania praktyki na budowie lub praktyki przy sporządzaniu projektów, których spełnienie jest niezbędne dla uzyskania uprawnień budowlanych do: 1) projektowania, 2) kierowania robotami budowlanymi, 3) projektowania i kierowania robotami budowlanymi, - bez ograniczeń. Sens przepisu art.14 ust. 5 sprowadza się do tego, iż osoba już posiadająca uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie nie musi ponownie odbywać praktyki zawodowej. Niemniej jednak, zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane „Warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej jest praca polegająca na bezpośrednim uczestnictwie w pracach projektowych albo na pełnieniu funkcji technicznej na budowie pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, a w przypadku odbywania praktyki za granicą pod kierunkiem osoby posiadającej uprawnienia odpowiednie w danym kraju.” Zatem osoba ubiegająca się o uprawniania w zakresie nieograniczonym powinna odbyć praktykę pod kierownictwem osoby posiadającej ten sam zakres i rodzaj uprawnień zawodowych. Art. 14 ust. 5 nie można odczytywać w sprzeczności z art. 14 ust. 4 prawa budowlanego, regulacje prawne jednej ustawy należy interpretować całościowo.

     Dodatkowo, zgodnie z § 5 ust. 7 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej, stanowiącego załącznik do uchwały Krajowej Rady Izby Architektów RP nr O-38-IV-2014 z dnia 16 października 2014 r. tj. z późn. zm. „Praktyka zawodowa, o której mowa w ust. 3,4 i 5 wymaga potwierdzenia przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i wpisaną na listę czynnych członków samorządu zawodowego architektów lub inżynierów budownictwa przez cały okres trwania praktyki zawodowej. Przez odpowiednie uprawnienia budowlane należy rozumieć uprawnienia odpowiadające swym rodzajem i zakresem uprawnieniom, o nadanie których ubiega się wnioskodawca w postępowaniu kwalifikacyjnym, z zastrzeżeniem, iż osoba potwierdzająca fakt odbycia praktyki projektowej powinna posiadać uprawnienia w specjalności architektonicznej, natomiast osoba potwierdzająca fakt odbycia praktyki na budowie – uprawnienia w specjalności architektonicznej lub konstrukcyjno – budowlanej.”

  2. Czy jeśli będę zatrudniony na budowie na stanowisku asystenta inspektora nadzoru inwestorskiego w pełnym wymiarze (etat – 8 godzin dziennie, 5 dni w tygodniu) to praktyka na budowie na okres 1 roku będzie uznana? Czy musi  to być okres dłuższy (np. 2 lata)?

    Ocena, czy wykonywane czynności w ramach odbytej praktyki zawodowej wypełnią dyspozycję zapisów ustawowych i regulaminowych, należy do organu I instancji w indywidualnym postępowaniu kwalifikacyjnym na wniosek osoby uprawnionej. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 14  ust 4 Prawa budowalnego warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej jest praca polegająca na bezpośrednim uczestnictwie w pracach projektowych albo pełnieniu funkcji technicznej na budowie pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowalne. Uszczegółowienie zasad odbywania praktyki zawodowej zostało zawarte w przepisach Regulaminu zgodnie z którym praktyka zawodowa na budowie powinna polegać na pełnieniu funkcji technicznej przy wykonywaniu robót budowlanych o różnorodnym charakterze, pozwalających na zapoznaniu się z możliwie pełnym cyklem realizacji inwestycji oraz warunkami bezpieczeństwa i higieny pracy w budownictwie. Inspektor nadzoru inwestorskiego jest uczestnikiem procesu budowlanego w rozumieniu art. 17 ustawy Prawo budowlane jednakże nie wykonuje robót budowlanych bezpośrednio na budowie, nie kieruje budową ani robotami budowlanymi, nie może wydawać poleceń osobom zatrudnionym na budowie a jedynie kierownikowi budowy. Inspektor reprezentuje na budowie i jest zatrudniony przez  inwestora, a nie przez wykonawcę robót. Sprawuje w jego imieniu kontrolę zgodności realizacji budowy z projektem i pozwoleniem na budowę, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Sprawdza jakość wykonywanych robót, odbiera roboty budowlane ulegające zakryciu, uczestniczy w próbach i odbiorach technicznych instalacji itp. Przebywa na budowie sporadycznie. 

    W związku z powyższym oraz  zapisami obowiązującego Regulaminu, inspektor nadzoru inwestorskiego nie może nadzorować praktyki zawodowej na budowie w stosunku do osoby, która  powinna na niej stale przebywać aby zapoznać się z jak najszerszym procesem cyklu inwestycyjnego oraz  wykonywać polecenia kierownika budowy.     

  3. Od kiedy praktyka zawodowa może być dokumentowana w oświadczeniach?

    Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, wprowadziło oświadczenie w miejsc dotychczasowych książek praktyk. Rozporządzenie weszło w życie dnia 25 września 2014 r., wobec czego wpisy w zakresie praktyk powinny zostać dokonane w oświadczeniu po dniu 25 września 2014 r.

    Wzór oświadczenia stanowi załącznik nr 5a do Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej, który jest dostępny na stronie: http://www.izbaarchitektow.pl/pokaz.php?id=209.

  4. Czy trzeba rejestrować oświadczenia, tak jak to było w poprzednio obowiązujących książkach praktyk?

    Na mocy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie z dnia 11 września 2014 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 1278) dotychczas funkcjonujące książki praktyk, które dokumentowały przebieg odbytych praktyk zawodowych, zostały zastąpione oświadczeniami potwierdzającymi odbycie praktyki zawodowej. Nowe przepisy w/w Rozporządzenia nie zawierają w swojej treści obowiązku rejestrowania oświadczeń potwierdzających odbycie praktyki zawodowej, tym samym, brak jest podstaw prawnych do takiej rejestracji.

  5. Czy kandydat ubiegający się o uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej ma możliwość zgłoszenia praktyki zawodowej odbytej na budowie w Polsce w roku 2012 na załączonym oświadczeniu i zestawieniu? Książka praktyk wydana około 10 lat temu zaginęła.

    Na mocy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie z dnia 11 września 2014 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 1278) dotychczas funkcjonujące książki praktyk, które dokumentowały przebieg odbytych praktyk zawodowych, zostały zastąpione oświadczeniami potwierdzającymi odbycie praktyki zawodowej. Praktyka zawodowa po wejściu w życie Ustawy o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych zawodów regulowanych Dz. U. z 10 czerwca 2014 r. poz. 768. (od 10.08.2014r.) jest dokumentowana w oświadczeniu, którego wzór określa załącznik nr 1 do w/w rozporządzenia. Zgodnie z § 3 ust. 7 pkt 1 Rozporządzenia w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie z dnia 11 września 2014 r., dokumentem potwierdzającym odbycie: praktyki, o której mowa w art. 14 ust. 4-4b ustawy Prawo budowlane, jest oświadczenie potwierdzające odbycie praktyki zawodowej, którego wzór określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.ą /> W związku z powyższym, w przypadku zaginięcia książki praktyki zawodowej, dokumentującej przebieg odbytej w poprzednich latach praktyki, możliwe jest udokumentowanie praktyki poprzez złożenie oświadczenia, którego wzór określa załącznik nr 1 do w/w rozporządzenia wraz z „Załącznikiem do oświadczenia potwierdzającego odbycie praktyki zawodowej” (tj. zbiorczym zestawieniem odbytej praktyki zawodowej). Należy jednocześnie pamiętać, że warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej jest m.in. potwierdzenie jej odbycia przez osobę wpisaną na listę członków izby, posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane – zgodnie z § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie z dnia 11 września 2014 r. oraz, że zaświadczenie o przynależności do właściwej izby, osoby kierującej praktyką, powinno być aktualne w okresie odbywania praktyki.

  6. Czy jest narzucona forma zatrudnienia (umowa o dzieło, zlecenie, o pracę) do udokumentowania praktyki niezbędnej do uzyskania uprawnień?

    Każda forma odbywania praktyki (etat, część etatu, umowy zlecenia, umowy o dzieło, staż i inne) jest podstawą do dokumentowania praktyki niezbędnej do uzyskania uprawnień, w stosunku do każdego rodzaju nadawanych przez Izbę Architektów RP uprawnień. Rozporządzenie Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie ani żaden inny obowiązujący przepis prawa nie ogranicza wymogów odnośnie formy wykonywania pracy. Natomiast załącznik nr 1 do ww. Rozporządzenia pt. „Zbiorcze zestawienie odbytej praktyki zawodowej” w rubryce „forma wykonywanej praktyki” wprost przewiduje, iż może to być umowa zlecenia, umowa o dzieło lub część etatu. Stąd też, za dopuszczalną podstawę dokumentowania praktyki należy uznać każdą formę odbywania praktyki.

  7. Czy okres pracy tj. rok na budowie i rok w biurze jest liczony tak samo bez względu na rodzaj umowy?

    W ramach praktyki zawodowej możliwe jest wykonywanie praktyki w wymiarze pełnego etatu pracy (8 h dziennie), przy czym bez znaczenia pozostaje forma odbywania praktyki. W każdym przypadku jednakże niemożliwe jest odbycie praktyki zawodowej w wymiarze przekraczającym wymiar pełnego etatu czasu pracy.

    Praktyka zawodowa przy projektowaniu powinna polegać na bezpośrednim i zgodnym z regulacjami wewnętrznymi Izby Architektów RP uczestnictwie w pracach projektowych przy sporządzaniu projektów budowlanych oraz spełniać pozostałe wymogi rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju. Różnorodność tematyczna, stopień złożoności opracowań projektowych oraz zakres wykonywanych czynności decydują o uznaniu praktyki za odpowiednią.

    Natomiast, praktyka zawodowa na budowie powinna polegać na pełnieniu funkcji technicznej przy wykonywaniu robót budowlanych o różnorodnym charakterze, pozwalających na zapoznanie się z możliwie pełnym cyklem realizacji inwestycji oraz warunkami bezpieczeństwa i higieny pracy w budownictwie, w szczególności przy wznoszeniu budynku lub jego części oraz powinna spełniać pozostałe wymogi rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju. Do praktyki zawodowej na budowie zalicza się:

    Dwa lata pracy przy wykonywaniu czynności, o których mowa w pkt 1-3 powyżej, uznaje się za rok praktyki zawodowej na budowie.

    1. wykonywanie czynności inspekcyjno-kontrolnych w organach nadzoru budowlanego;
    2. pracę w organach administracji rządowej albo jednostek samorządu terytorialnego, realizujących zadania zarządcy drogi publicznej, polegającą na wykonywaniu czynności na terenie budowy i obejmującą konieczność fachowej oceny zjawisk lub samodzielnego rozwiązywania zagadnień architektonicznych oraz techniczno-organizacyjnych;
    3. pracę u zarządcy infrastruktury kolejowej lub w podmiocie odpowiedzialnym za utrzymanie infrastruktury kolejowej we właściwym stanie technicznym działającym na zlecenie zarządcy infrastruktury kolejowej, polegającą na wykonywaniu czynności na terenie budowy lub czynności inspekcyjno-kontrolnych i obejmującą konieczność fachowej oceny zjawisk, stanu technicznego budowli i urządzeń budowlanych lub samodzielnego rozwiązywania zagadnień architektonicznych oraz techniczno-organizacyjnych.
  8. Jakie uprawnienia powinny posiadać osoby nadzorujące praktykę zawodową – projektową i na budowie – do każdego rodzaju uprawnień w specjalności architektonicznej nadawanych przez Izbę?
    Zgodnie z przepisem art. 14 ust 4 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.): Warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej jest praca polegająca na bezpośrednim uczestnictwie w pracach projektowych albo na pełnieniu funkcji technicznej na budowie pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, a w przypadku odbywania praktyki za granicą pod kierunkiem osoby posiadającej uprawnienia odpowiednie w danym kraju.
    ?Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie z dnia 11 września 2014 r. (Dz.U. z 201 r. poz. 1278) w przepisie § 3 ust. 1 i ust. 2 wskazuje:
    1. Praktyka zawodowa, o której mowa w art. 14 ust. 4 ustawy, odbywana jest po uzyskaniu dyplomu ukończenia wyższej uczelni lub po uzyskaniu tytułu zawodowego technika lub mistrza albo dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe w zawodzie nauczanym na poziomie technika oraz jest potwierdzona przez osobę wpisaną na listę członków izby, posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane.
    2. Zakres praktyki zawodowej powinien być zgodny z zakresem specjalności uprawnień budowlanych, o które ubiega się wnioskodawca.

    Z powyższego wynika, iż Ustawodawca nie wymaga od każdego opiekuna praktyk posiadania uprawnień w nieograniczonym zakresie. Zgodnie z § 5 ust. 7 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej Praktyka zawodowa, wymaga potwierdzenia przez osobę kierującą praktyką, posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i wpisaną na listę członków samorządu zawodowego architektów lub inżynierów budownictwa przez cały okres trwania praktyki budowlanej. Jednocześnie, zgodnie z tym przepisem, przez odpowiednie uprawnienia budowalne należy rozumieć uprawnienia odpowiadające swym rodzajem i zakresem uprawnieniom, o nadanie których ubiega się wnioskodawca, z tym zastrzeżeniem, że osoba potwierdzająca praktykę projektową powinna posiadać uprawnienia w specjalności architektonicznej zaś praktyka na budowie powinna zostać potwierdzona przez osobę posiadającą uprawnienia w specjalności architektonicznej lub konstrukcyjno-budowlanej.

    Biorąc pod uwagę powyższe regulacje prawne, wskazać należy, iż rodzaj i zakres uprawnień budowlanych opiekuna lub patrona praktyk zawodowych będzie zdeterminowany rodzajem i zakresem uprawnień, o których nadanie ubiega się osoba przystępująca do praktyki zawodowej.

  9. Czy po uzyskaniu uprawnień w ograniczonym zakresie, będzie konieczne ponowne odbywanie trzech lat praktyk przed przystąpieniem do egzaminu na uprawnienia bez ograniczeń, czy też można będzie przystąpić do tego egzaminu niezwłocznie po ukończeniu studiów II stopnia?

    Zgodnie z art. 14 ust. 5 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. do osób ubiegających się o uprawnienia budowlane bez ograniczeń, posiadających uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie w tej specjalności, nie stosuje się przepisów ust. 3 pkt 1 lit. b i c, pkt 3 lit. b lub pkt 5 lit. b i c. W związku z powyższym, brak jest obowiązku odbycia ponownej praktyki przez osoby ubiegające się o nadanie uprawnień budowlanych bez ograniczeń, posiadających uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie w tej specjalności pod warunkiem, że osoba nadzorująca pierwotną praktykę posiada uprawnienia do projektowania bez ograniczeń.

  10. Czy odbywając praktykę za granicą, będę musiał wypełnić oświadczenie potwierdzające odbycie praktyki zawodowej?

    Zgodnie z § 4 rozporządzenia z dnia 11 września 2014r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz.U. 2014r., poz. 1278) odbycie praktyki zawodowej za granicą potwierdza się dokumentem wydanym przez kierownika jednostki, w której odbywała się praktyka zawodowa, potwierdzonym przez osobę, pod kierunkiem której była odbywana praktyka, posiadającą uprawnienia odpowiadające swoim zakresem uprawnieniom, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy prawo budowlane.

    Dokument ten powinien zawierać:

    1. wskazanie robót budowlanych i obiektów budowlanych, przy których projektowaniu bezpośrednio uczestniczyła lub pełniła funkcję techniczną na budowie osoba odbywająca praktykę zawodową, z określeniem charakteru wykonywanych czynności oraz z określeniem: rodzaju, przeznaczenia
      i konstrukcji danego obiektu oraz, odpowiednio do wnioskowanej specjalności uprawnień budowlanych, inne charakterystyczne parametry techniczne lub użytkowe danego obiektu, a także lokalizację inwestycji i nazwę inwestora;
    2. potwierdzenie okresu odbywania praktyki zawodowej z podaniem terminów rozpoczęcia i ukończenia praktyki;
    3. ogólną ocenę teoretycznej i praktycznej wiedzy z zakresu wnioskowanej specjalności, dokonaną przez osobę, pod nadzorem której odbywana była praktyka.

    Tak więc, nie musi Pan/Pani uzupełniać książki wydanej w Polsce, wystarczające jest potwierdzenie na piśmie odbytej praktyki. Załączone dokumenty powinny być przetłumaczone na język polski, przez tłumacza przysięgłego.

  11. Chciałam uzyskać informację na temat pracy projektowej wykonanej w ramach odbytej praktyki zawodowej. W tabelce osób sporządzających projekt nie widnieje moje nazwisko, gdyż wpisanych (prócz projektanta i sprawdzającego) zostały tylko dwie osoby, które opracowywały projekt. Czy w takich okolicznościach mogę użyć projektu jako załącznika do dokumentów potwierdzających odbycie praktyki zawodowej?

    Jeżeli w tabeli jest wpis o projekcie, potwierdzony przez projektanta, który jednocześnie figuruje na stronie tytułowej projektu budowlanego, wystarczy potwierdzenie autora projektu (projektanta), że współpracowała Pani  jako asystent projektanta przy tworzeniu projektu. Należałoby uznać kopię projektu potwierdzoną za zgodność z oryginałem, nawet jeżeli imię i nazwisko projektanta praktykanta nie zostało wymienione w zespole projektowym uwidocznionymi w projekcie.

    Potwierdzenie projektu przez kierownika praktyk za zgodność z oryginałem oraz potwierdzenie udziału w projekcie jest wystarczające i zgodne z regulaminem. Innymi słowy: potwierdzenie udziału w sporządzaniu dokumentacji projektowej kandydata ubiegającego się o nadanie uprawnień projektowych przez osobę prowadzącą praktykę, przy równoczesnym potwierdzeniu kopii dokumentacji za zgodność z oryginałem, powinno być uznane za spełnienie wymogów co do warunków odbywania praktyki projektowej.

  12. Czy muszę poświadczać za zgodność z oryginałem zaświadczenie o przynależności architekta prowadzącego praktykę do samorządu zawodowego?

    Zgodnie z par 3 ust. 4 pkt. 8 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do wniosku o nadanie uprawnień budowlanych dołącza się zaświadczenie o przynależności do izby samorządu zawodowego obejmujące cały okres patronowania/ kierowania praktyką wraz z kopią uprawnień patrona/opiekuna praktyk.

    W związku z tym, iż przedmiotowe zaświadczenia dla członków samorządu architektów są generowane z systemu przez okręgowe izby architektów, nie trzeba poświadczać ich za zgodność z oryginałem przez notariusza. W zakresie decyzji o nadaniu uprawnień budowlanych patrona/kierownika praktyk Regulamin wyraźnie wskazuje, iż dla spełnienia wymogów formalnych wystarczająca jest kopia przedmiotowego dokumentu, oczywiście może być poświadczona za zgodność z oryginałem przez kierownika /patrona praktyk zawodowych.

  13. Czy możliwe jest już w czasie studiów prowadzić udokumentowaną praktykę zawodową, która będzie potem uznana przy ubieganiu się o uprawnienia?

    Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie z dnia 11 września 2014 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 1278, dalej: Rozporządzenie) w przepisie § 3 ust. 1 wskazuje: Praktyka zawodowa, o której mowa w art. 14 ust. 4 ustawy, odbywana jest po uzyskaniu dyplomu ukończenia wyższej uczelni lub po uzyskaniu tytułu zawodowego technika lub mistrza albo dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe w zawodzie nauczanym na poziomie technika oraz jest potwierdzona przez osobę wpisaną na listę członków izby, posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane. Z kolei przepis § 3 ust. 3 w/w Rozporządzenia wprowadza wyjątek od powyższej zasady odbywania praktyki po ukończeniu uczelni wyższej, stanowiąc, że: do praktyki zawodowej zalicza się praktykę odbytą po ukończeniu trzeciego roku studiów wyższych, potwierdzoną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i wpisaną na listę członków izby.

    Praktyka zawodowa po wejściu w życie  Ustawy o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych zawodów regulowanych Dz. U. z 10 czerwca 2014 r. poz. 768. (od 10.08.2014r.) jest dokumentowana w oświadczeniu, którego wzór określa załącznik nr 1 do w/w rozporządzenia. Zgodnie z § 3 ust. 7 pkt 1 Rozporządzenia w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie z dnia 11 września 2014 r., dokumentem potwierdzającym odbycie: praktyki, o której mowa w art. 14 ust. 4-4b ustawy Prawo budowlane, jest oświadczenie potwierdzające odbycie praktyki zawodowej, którego wzór określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.

    Zgodnie z powyższym, możliwe jest rozpoczęcie odbywania praktyki zawodowej po ukończeniu trzeciego roku studiów wyższych – pod warunkiem potwierdzenia jej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i wpisaną na listę członków izby – w formie oświadczenia, o którym mowa powyżej.

  14. Jaki wpływ ma rodzaj etatu do czasu odbytej praktyki zawodowej, tzn. jeśli równocześnie jestem studentką oraz pracuję na umowę o dzieło to czy w tabeli "czas praktyki" powinnam wyodrębnić każdy dzień w którym pracowałam? Co należy wpisać jako rodzaj etatu?

    Przepisy Ustawy Prawo Budowlane z 7 lipca 1994r. (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), jak również przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie z dnia 11 września 2014 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 1278) nie precyzują, na podstawie jakiej umowy (o pracę/o dzieło/zlecenia) powinna być realizowana praktyka zawodowa.

    Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna zalicza udokumentowaną praktykę zawodową potwierdzoną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i wpisaną na listę członków izby - pod warunkiem spełniania wymogów wskazanych w w/w przepisach prawnych oraz regulacjach wewnętrznych izby. Bez znaczenia pozostaje przy tym forma cywilno-prawna zawartej umowy w ramach odbywanej praktyki zawodowej – umowa o pracę/  umowa zlecenie / umowa o dzieło / staż. Zgodnie bowiem z postanowieniem § 5 ust. 8 zdanie 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej (stanowiącego Załącznik do uchwały nr O-38-IV-2014 Krajowej Rady Izby jeden rok praktyki zawodowej oznacza 52 tygodnie odbytej praktyki liczonej jako 5 dni po osiem godzin dziennie tj. 40 godzin tygodniowo odbytej praktyki zawodowej, bez względu na formę umowy, w ramach której odbywana jest praktyka.

    Praktyka zawodowa - po wejściu w życie Ustawy o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych zawodów regulowanych Dz.U. z 10 czerwca 2014 r. poz. 768. (od 10.08.2014r.) - jest dokumentowana w oświadczeniu, którego wzór określa załącznik nr 1 do w/w rozporządzenia. Zgodnie z § 3 ust. 7 pkt 1 Rozporządzenia w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie z dnia 11 września 2014 r., dokumentem potwierdzającym odbycie: praktyki, o której mowa w art. 14 ust. 4-4b ustawy Prawo budowlane, jest oświadczenie potwierdzające odbycie praktyki zawodowej, którego wzór określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. W treści tego oświadczenia niezbędne jest wskazanie m.in. ilość tygodni odbytej praktyki oraz, w jakiej formie jest odbywana praktyka (etat/część etatu/ umowa o dzieło / umowa zlecenia). Zgodnie z powyżej powołanym postanowieniem § 5 ust. 8 zdanie 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego obowiązuje 8-godzinny czas pracy i tym samym, praktyka w ciągu dnia powinna również uwzględniać taki wymiar czasu. Niepełny dzień pracy podczas odbywania praktyki powinien być uzupełniony w ciągu innego dnia. Każdy dzień, w którym odbywana była praktyka zawodowa powinien być uwzględniony w oświadczeniu potwierdzającym odbycie praktyki zawodowej. Dla doprecyzowania sposobu i czasu trwania praktyki, może Pani załączyć do oświadczenia dodatkowe pisemne wyjaśnienia, określające dokładny przebieg praktyki zawodowej, ale nie jest to obligatoryjnie na etapie postępowania kwalifikacyjnego.

  15. Co to jest, na czym polega i w jakiej formie jest odbywany staż skierowany do osób bezrobotnych? Czy może on być zaliczony w poczet praktyki zawodowej niezbędnej do uzyskania uprawnień?

    Staż kierowany do osób bezrobotnych jest dopuszczalną formą odbywania praktyki zawodowej.

    Na wniosek bezrobotnego do 30 roku życia Starosta powiatowy może przyznać bon stażowy stanowiący gwarancję skierowania do odbycia stażu u pracodawcy wskazanego przez bezrobotnego na okres 6 miesięcy, o ile pracodawca zobowiąże się do zatrudnienia bezrobotnego po zakończeniu stażu przez okres 6 miesięcy. Staż odbywany w ramach bonu stażowego podlega zasadom i ustaleniom dotychczas stosowanym do stażu odbywanego na podstawie art. 53 ustawy o Promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

    Czas pracy bezrobotnego odbywającego staż nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo, a bezrobotnego będącego osobą niepełnosprawną zaliczona do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności – 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo.

    Podstawa prawna: Ustawa z dnia 20.04.2004 o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r., tj. poz. 645 z późn. zm.), Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20.08.2009. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu przez bezrobotnych (Dz. U. 2009, Nr 142, poz. 1160).

  16. Ubiegam się o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń. Czy osoba nadzorująca moja praktykę na budowie może posiadać uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi w ograniczonym zakresie w specjalności konstrukcyjno-budowlanej?

    Zgodnie z przepisem art. 14 ust. 4 ustawy Prawo Budowlane z 7 lipca 1994 r.: Warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej jest praca polegająca na bezpośrednim uczestnictwie w pracach projektowych albo na pełnieniu funkcji technicznej na budowie pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, a w przypadku odbywania praktyki za granicą pod kierunkiem osoby posiadającej uprawnienia odpowiednie w danym kraju. Doprecyzowanie powyższej regulacji zostało przez ustawodawcę zawarte w przepisie § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie z dnia 11 września 2014 r. . Przepis § 3 ust. 2 w/w Rozporządzenia precyzuje: Zakres praktyki zawodowej powinien być zgodny z zakresem specjalności uprawnień budowlanych, o które ubiega się wnioskodawca. Nadto, stosownie do § 5 ust. 7 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej (przyjętego uchwałą nr O-38-IV-2014 Krajowej Rady Izby Architektów RP z dnia 16 października 2014 r., tekst jednolity z późniejszymi zmianami) podnieść należy, iż praktyka zawodowa, o której mowa w§ 5 ust. 3, 4 i 5  Regulaminu wymaga potwierdzenia przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i wpisaną na listę czynnych członków samorządu zawodowego architektów lub inżynierów budownictwa przez cały okres trwania praktyki zawodowej. Przez odpowiednie uprawnienia budowlane należy rozumieć uprawnienia odpowiadające swym rodzajem i zakresem uprawnieniom, o nadanie których ubiega się wnioskodawca w postępowaniu kwalifikacyjnym, z zastrzeżeniem, iż osoba potwierdzająca fakt odbycia praktyki projektowej powinna posiadać uprawnienia w specjalności architektonicznej, natomiast osoba potwierdzająca fakt odbycia praktyki na budowie – uprawnienia do kierowania budową w specjalności architektonicznej lub konstrukcyjno – budowlanej.

    Z powyższego wynika, iż ustawodawca wymaga od każdego opiekuna praktyk posiadania uprawnień w nieograniczonym zakresie wówczas, gdy osoba odbywająca praktykę ubiega się o nadanie uprawnień budowlanych w takim samym zakresie. Biorąc pod uwagę powyższe regulacje prawne, wskazać również należy, iż rodzaj i zakres uprawnień budowlanych opiekuna lub patrona praktyk zawodowych będzie zdeterminowany rodzajem i zakresem uprawnień, o których nadanie ubiega się osoba przystępująca do praktyki zawodowej.

    W kontekście powyższego, chcąc uzyskać uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej, nie można odbywać praktyki zawodowej pod kierownictwem osoby posiadającej uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi w ograniczonym zakresie w specjalności konstrukcyjno-budowlanej.

  17. Jaka jest różnica między patronem a kierownikiem praktyki?

    Ustawa z dnia 9 maja 2014 r. (Dz. U. 2014 poz. 768) o ułatwieniu dostępu do niektórych zawodów regulowanych zmieniająca mi. n. ustawę z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane (Dz. U. 2013 poz. 1409 z p. zm.) – dalej jako „Prawo budowlane” w zakresie praktyk zawodowych wprowadziła do ustawy pojęcia: „patron” i „pod patronatem” (art.. 14. ust. 4b). Zmiana ta wywołała dyskusję i wątpliwości, jak rozumieć te nowe określenia, w szczególności w sytuacji, gdy w ustawie pozostawione zostały określenia „kierownik” i „pod kierownictwem”. Niniejsze stanowisko ma na celu wskazanie różnic pomiędzy powyższymi funkcjami.

    W najprostszym możliwie ujęciu (słownikowym) patron to opiekun, protektor, mecenas, gwarant jakości, poziomu, (często jest to funkcja honorowa) a kierownik to organizator, przełożony, kontroler (funkcja związana przeważnie z zależnością służbową i stosunkiem pracy).

    Patron został niewątpliwie wprowadzony do ustawy celowo (przez dodanie ust. 4b.). Nowe przepisy wyraźnie rozróżniają praktykę wykonywaną „pod kierunkiem” od praktyki wykonywanej „pod patronatem” i uznają oba te sposoby odbywania i dokumentowania praktyki za równorzędne. Zmiana ustawy, w swoim założeniu, (miedzy innymi) miała „ułatwić dostęp” do zawodu architekta. Dlatego wprowadziła dwie instytucje, które różnią się przede wszystkim formalno-prawnym stosunkiem umownym z osobą odbywającą praktykę: jeżeli taki stosunek istnieje, osoba sprawuje kierownictwo nad praktyką, natomiast jeżeli tego stosunku nie ma, (np. ktoś chce odbywać praktykę u swojego krewnego, który jest architektem) to osoba ta jest patronem (tj. opiekunem a nie kierownikiem). Ustawodawca chciał umożliwić bowiem odbywanie praktyki projektowej również w tzw. domowych warunkach poza zakresem służbowego stosunku z kierownikiem praktyk. Dlatego wyłącznie w dziedzinie projektowania, z pominięciem praktyk na budowie wprowadzono możliwość potwierdzenia odbycia praktyki zawodowej przez „patrona”, który nie jest „kierownikiem” osoby odbywającej praktykę i nie pozostaje  z praktykantem w zależności służbowej lub innej cywilno -prawnej.

    Zgodnie z  art. 14 Prawa budowlanego:

    Warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej jest praca polegająca na bezpośrednim uczestnictwie w pracach projektowych … pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane … (ust.4.). Za równorzędną z praktyką zawodową polegającą na bezpośrednim uczestnictwie w pracach projektowych o której mowa w ust. 4, uznaje się roczną praktykę przy sporządzaniu projektów odbytą pod patronatem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, zwanej dalej „patronem”. (ust. 4b.)

    Z dodatkowym warunkiem, że:

        Patronem może być osoba, która posiada co najmniej 5-letnie doświadczenie zawodowe przy sporządzaniu projektów w ramach posiadanych uprawnień budowlanych.

         Powołując się na uzasadnienie do ustawy deregulacyjnej należy przypomnieć również intencje ustawodawcy w powyższym zakresie:

    „Osoba zainteresowana odbyciem praktyki projektowej, oprócz odbywania praktyki w formie zatrudnienia w biurze projektowym, mogłaby odbyć praktykę pod opieką patrona. Patronem byłaby osoba posiadająca odpowiednie uprawnienia budowlane oraz będąca czynnym członkiem samorządu zawodowego. Wprowadzone zmiany umożliwią także sprawowanie patronatu przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie, jednak taka osoba będzie mogła objąć patronat tylko nad osobą ubiegającą się o uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie. Wprowadzenie instytucji patrona ułatwi dostęp do uzyskiwania uprawnień budowlanych, gdyż znacznie zwiększy się liczba podmiotów, u których można odbywać praktykę. (...).”

    Należy przy tym wskazać, że w pierwotnym projekcie rządowym istotą wprowadzenia instytucji patrona miała być możliwość skrócenia praktyki projektowej odbywanej u patrona nawet do 6 miesięcy przy czym, po uzyskaniu przez osobę odbywającą tę praktykę wpisu na listę członków samorządu zawodowego, przez okres o jaki praktyka zostałaby skrócona patron miał ponosić odpowiedzialność zawodową za projekty architektoniczno-budowlane sporządzane przez osobę, która odbyła praktykę oraz miał być obowiązany do sprawdzania tych projektów - zrezygnowano z tego zapisu, pozostawiając bardzo niejasną granicę pomiędzy instytucją patrona oraz kierownika praktyk sprowadzającą  się do formalno – prawnego stosunku zobowiązaniowego lub jego braku.

    Regulacje ustawowe dotyczące „patrona” mają swoje odzwierciedlenie w  przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, w szczególności dotyczących potwierdzania i dokumentowania praktyki. W rozporządzeniu wyraźnie sprecyzowano, że dokumentem potwierdzającym odbycie praktyki zawodowej , o której mowa w art.14 ust 4-4b ustawy jest oświadczenie, którego wzór określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. (§3.ust.7.) Wzór oświadczenia w pkt 3 zawiera zdanie, zgodnie z którym komisja kwalifikacyjna jest informowana czy praktyka była odbywana pod patronatem poprzez wykreślenie jednej z opcji tak/nie.  Na podstawie tej informacji komisja uzyskuje podstawę do sprawdzenia dodatkowej przesłanki tj. 5 letniego doświadczenia zawodowego patrona lub jej pominięcia w przypadku kierownika praktyki zawodowej.

    Jednocześnie Krajowa Komisja Kwalifikacyjna informuje, iż powyższe stanowisko nie stanowi oficjalnej wykładni prawa i nie wiąże organu w rozstrzyganiu indywidualnych spraw administracyjnych.

  18. Czy muszę przedłożyć tłumaczenie przysięgłe projektu wykonawczego wydanego w innym języku niż język polski?

    Wszystkie dokumenty złożone w ramach postępowania kwalifikacyjnego, wydane w innym języku niż język polski muszą zostać przetłumaczone na język polski przez tłumacza przysięgłego. Wymóg ten wynika z art. 4 Ustawy o języku polskim, zgodnie z którym językiem urzędowym jest język polski. Zakładając, że do postępowania w przedmiocie nadania uprawnień budowlanych stosuje się odpowiednio przepisy KPA, dokumenty składane w tym postępowaniu muszą zostać przetłumaczone na język polski.

II/ STUDIA

  1. Czy mogę ubiegać się o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń kończąc studia I stopnia (inżynierskie) na kierunku budownictwo i uzyskując tytuł inżynier budownictwa oraz studia II stopnia (magisterskie) na kierunku architektura i uzyskując tytuł magister inżynier architekt?

    Przy ubieganiu się o uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń oraz do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń wymagane jest uzyskanie tytułu zawodowego magister inżynier architekt.

    Kontynuacja przez daną osobę studiów architektonicznych w formie studiów II stopnia i uzyskanie tytułu magistra będzie uprawniało do przystąpienia do postępowania kwalifikacyjnego o nadanie uprawnień architektonicznych, z tym zastrzeżeniem, że studia I stopnia ukończyła dana osoba również na kierunku architektury i urbanistyki.

    W przypadku uzupełnienia różnic programowych obejmujących I stopień kształcenia, postępowanie kwalifikacyjne obejmuje również badania  wykształcenia kandydata w zakresie I stopnia kształcenia, poprzez odniesienie programu studiów do standardów kształcenia określonych w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 29 września 2011 r. w sprawie standardów kształcenia dla kierunków studiów weterynarii i architektury.

III/ EGZAMIN NA UPRAWNIENIA BUDOWLANE W SPECJALNOŚCI ARCHITEKTONICZNEJ

  1. Czy jeżeli mam zdany egzamin pisemny na uprawnienia bez ograniczeń i pozostał mi do zdania egzamin ustny, to  mój wniosek o nadanie uprawnień będzie jeszcze raz weryfikowany (wykształcenie, praktyka, dodatkowe dokumenty) ?

    Zgodnie z art. 12 ust. 4i Ustawy Prawo Budowlane z dnia 7 lipca 1994 r.: „Pozytywny wynik części pisemnej egzaminu jest ważny przez okres 3 lat od dnia jego uzyskania”, a więc od dnia egzaminu.

    W powyższej regulacji wyraża się konieczność aktualizacji wiedzy - po określonym okresie czasu - przez osobę ubiegającą się o nadanie uprawnień budowlanych. Przez okres 3 lat, kandydat może przystępować do części ustnej egzaminu, bez konieczności ponownego zdawania części pisemnej, zaś po tym okresie, wymagane jest ponowne przystąpienie do egzaminu pisemnego.

    Jednocześnie, powyżej cytowany przepis, jak również żadne inne postanowienie ustawy Prawo budowlane nie przewiduje „przedawnienia” kwalifikowania wykształcenia i praktyki zawodowej jako odpowiednie lub pokrewne dla danej specjalności uprawnień budowlanych, o którym mowa w art. 12 ust. 3a pkt 1 Prawa budowlanego.

    Z powyższego wynika, że po trzyletnim okresie czasu liczonym od momentu uzyskania pozytywnego wyniku części pisemnej egzaminu, niezbędna jest ponowna weryfikacja posiadanej przez kandydata wiedzy poprzez zdanie egzaminu pisemnego, jednakże bez konieczności przeprowadzania procedury kwalifikacyjnej w całości (a więc bez ponownej weryfikacji wykształcenia i praktyki zawodowej) oraz tym samym, bez potrzeby uiszczania opłaty z tytułu kwalifikowania.

  2. Mam pytanie odnośnie aktualnego wykazu aktów prawnych wymaganych do egzaminu na uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej. Czy pytania na część pisemną będą układane wyłącznie na podstawie wyszczególnionych artykułów i paragrafów?

    Akty prawne podane do publicznej wiadomości przez Krajową Komisję Kwalifikacyjną IARP, których znajomość wymagana jest na egzaminie, w sposób szeroki i jednocześnie szczegółowy regulują kwestie związane z procesem budowlanym.

    Wskazanie konkretnych regulacji, na zasadzie „w szczególności”, ma na celu zwrócenie uwagi na przepisy, których bieżąca znajomość jest niezbędna w działaniach obejmujących projektowanie i kierowanie robotami budowlanymi, jednak to wskazanie w żadnym przypadku nie zawęża i nie wyklucza znajomości pozostałych regulacji.

    Pytania do części pisemnej i ustnej egzaminu, zgodnie z publikowanym również „Regulaminem postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej” znajdują się w Bazie Pytań, będącej w dyspozycji Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej IARP i nie można wykluczyć, że zagadnienia, wskazane jako „w szczególności”, mogą lecz nie muszą być wykorzystane przy redakcji zestawów egzaminacyjnych.

  3. Przystępuję do egzaminu na uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej w dniu 12 czerwca 2015 r., i mam pytanie dotyczące wykazu aktów prawnych obowiązujących na tym egzaminie. Czy obowiązujący aktualny stan prawny na dzień 12 czerwca 2015 r. obejmuje nowelizację ustawy Prawo Budowlane, już podpisaną, a wchodzącą w życie z dniem 28 czerwca?

    Na egzaminie na uprawnienia budowlane sprawdza się znajomość aktualnie obowiązujących aktów prawnych - na dzień egzaminu (Patrz – Regulamin Postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej). W związku z tym, że nowelizacja ustawy Prawo Budowlane wchodzi w życie 28 czerwca 2015 r., a egzamin odbędzie się 12 czerwca 2015 r., na najbliższym egzaminie w sesji letniej nie będzie obowiązywała ustawa Prawo Budowlane w znowelizowanej wersji.

IV/ ZAKRES UPRAWNIEŃ

  1. Jestem uprawnionym architektem, jednak nie jestem wpisany do Izby Architektów. Czy w takim przypadku mogę wykonywać i podpisywać świadectwa energetyczne?

    Zgodnie z art. 5 ust. 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2013r., poz. 1409 z późn. zm.) świadectwo charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową może sporządzać osoba, która:

    1. posiada pełną zdolność do czynności prawnych;
    2. ukończyła, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym, co najmniej:
      1. studia magisterskie albo
      2. studia inżynierskie na kierunkach: architektura, budownictwo, inżynieria środowiska, energetyka lub pokrewnych;
    3. nie była karana za przestępstwo przeciwko mieniu, wiarygodności dokumentów, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi lub za przestępstwo skarbowe;
    4. posiada uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej, konstrukcyjno-budowlanej lub instalacyjnej albo odbyła szkolenie i złożyła z wynikiem pozytywnym egzamin przed ministrem właściwym do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa.

    Zgodnie z powyższym, sam fakt posiadania uprawnień (w specjalności architektonicznej, konstrukcyjno-budowlanej lub instalacyjnej) jest wystarczający – oczywiście przy spełnieniu innych powyższych przesłanek tj. pełna zdolność do czynności prawnych, niekaralność etc. – by legitymować się prawem do sporządzenia świadectwa charakterystyki energetycznej.

  2. Posiadam uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej. Jak mogę poszerzyć swoje uprawnienia o uprawnienia wykonawcze?

    W celu rozszerzenia posiadanych uprawnień w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń na uprawnienia do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń, należy złożyć we właściwej Okręgowej Izby Architektów RP wniosek o przeprowadzenie postępowania kwalifikacyjnego w danym zakresie.

    Wniosek, będący załącznikiem nr 4 do Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej jest dostępny na stronie: http://www.izbaarchitektow.pl/pokaz.php?id=209

  3. Posiadam tytuł inżyniera architekta. Jak mogę uzyskać uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi w ograniczonym zakresie?

    Zgodnie z art. 14. ust. 3 pkt. 4) Ustawy Prawo budowlane, może Pan/Pani ubiegać się o uprawnienia w specjalności architektonicznej do kierowania robotami budowlanymi w ograniczonym zakresie pod warunkiem ukończenia studiów pierwszego stopnia na kierunku architektura lub architektura i urbanistyka oraz odbycia praktyki na budowie w wymiarze 1,5 roku.

    W przypadku spełnienia tych warunków, należy złożyć we właściwej Okręgowej Izby Architektów RP wniosek o przeprowadzenie postępowania kwalifikacyjnego w danym zakresie.

    Wniosek, będący załącznikiem nr 4 do Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej jest dostępny na stronie: http://www.izbaarchitektow.pl/pokaz.php?id=209.

  4. Czy uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej zezwalają do pełnienia na budowie funkcji inspektora nadzoru inwestorskiego? Jakie roboty budowlane można nadzorować w ramach pełnienia funkcji inspektora nadzoru budowlanego w specjalności architektonicznej?

    Uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń nie uprawniają do pełnienia funkcji inspektora nadzoru inwestorskiego.

    Uprawnienie do pełnienia funkcji inspektora nadzoru inwestorskiego dają np. uprawnienia budowalne do projektowania i kierowania robotami budowalnymi w specjalności architektonicznej bez ograniczeń.

    Zarówno obowiązki jak i uprawnienia inspektora nadzoru inwestorskiego reguluje odpowiednio art. 25 i 26 Ustawy Prawo Budowlane.

    Inspektor nadzoru inwestorskiego jest uczestnikiem procesu budowlanego, reprezentuje interesy inwestora na budowie. Inspektorem nadzoru inwestorskiego może zostać osoba posiadająca uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi (uprawnienia wykonawcze) w danej specjalności, przynależąca do właściwej izby samorządu zawodowego oraz posiadająca ważne ubezpieczenie OC.

    Zgodnie z art. 25 przedmiotowej ustawy, do podstawowych obowiązków inspektora nadzoru inwestorskiego należy:

    1. reprezentowanie inwestora na budowie przez sprawowanie kontroli zgodności jej realizacji z projektem i pozwoleniem na budowę, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej;
    2. sprawdzanie jakości wykonywanych robót i wbudowanych wyrobów budowlanych, a w szczególności zapobieganie zastosowaniu wyrobów budowlanych wadliwych i niedopuszczonych do stosowania w budownictwie;
    3. sprawdzanie i odbiór robót budowlanych ulegających zakryciu lub zanikających, uczestniczenie w próbach i odbiorach technicznych instalacji, urządzeń technicznych i przewodów kominowych oraz przygotowanie i udział w czynnościach odbioru gotowych obiektów budowlanych i przekazywanie ich do użytkowania;
    4. potwierdzanie faktycznie wykonanych robót oraz usunięcia wad, a także, na żądanie inwestora, kontrolowanie rozliczeń budowy.

    Inspektor nadzoru inwestorskiego, zgodnie z art. 26 przedmiotowej ustawy ma prawo:

    1. wydawać kierownikowi budowy lub kierownikowi robót polecenia, potwierdzone wpisem do dziennika budowy, dotyczące: usunięcia nieprawidłowości lub zagrożeń, wykonania prób lub badań, także wymagających odkrycia robót lub elementów zakrytych, oraz przedstawienia ekspertyz dotyczących prowadzonych robót budowlanych i dowodów dopuszczenia do stosowania w budownictwie wyrobów budowlanych oraz urządzeń technicznych;
    2. żądać od kierownika budowy lub kierownika robót dokonania poprawek bądź ponownego wykonania wadliwie wykonanych robót, a także wstrzymania dalszych robót budowlanych w przypadku, gdyby ich kontynuacja mogła wywołać zagrożenie bądź spowodować niedopuszczalną niezgodność z projektem lub pozwoleniem na budowę.

V/ POSTĘPOWANIE KWALIFIKACYJNE

  1. Właściwość miejscowa organów prowadzących postępowanie kwalifikacyjne o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej

    Prowadzenie postępowania kwalifikacyjnego, przeprowadzanie egzaminów na uprawnienia budowlane oraz wydawanie decyzji w sprawie nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej, należy do właściwych miejscowo okręgowych komisji kwalifikacyjnych. Prowadząc postępowania kwalifikacyjne o nadanie uprawnień budowalnych, okręgowej komisje kwalifikacyjne stosują odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 19 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, okręgowe komisje kwalifikacyjne przestrzegają swojej właściwości miejscowej z urzędu. Każda okręgowa komisja kwalifikacyjna bada, na podstawie treści wniosku, czy jest właściwa do prowadzenia powyższego postępowania. Jeżeli dojdzie do przekonania, że nie jest właściwa, przekazuje sprawę właściwej okk.

    Ustalenie właściwości miejscowej regulują przepisy art. 21 K.p.a. Zgodnie z nimi właściwość miejscową ustala się wg miejsca zamieszkania w kraju. Jeżeli nie można ustalić miejsca zamieszkania w kraju, właściwość miejscową ustala się wg miejsca pobytu w kraju.
    Jeżeli nie można ustalić miejsca zamieszkania oraz miejsca pobytu w kraju, do organu należy uznanie czy będzie on właściwy do załatwienia sprawy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania lub pobytu w kraju.

    W związku z powyższym Krajowa Komisja Kwalifikacyjna może jedynie wskazać obowiązujące przepisy, którymi powinny kierować się okręgowe komisje kwalifikacyjne przy badaniu swojej właściwości miejscowej. Nie może jednak naruszać kompetencji okk w tym zakresie. Z zasady przestrzegania właściwości z urzędu wynika, że organ sam bada swoją właściwość, bez oczekiwania na wniosek strony w tym przedmiocie.

  2. Czy dobrze rozumiem, że od 2014 roku pełne uprawnienia architektoniczne można zdobyć kończąc studia magisterskie na kierunku Architektura
    i Urbanistyka i odbycia 2 letnich praktyk?

    W celu uzyskania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń konieczne jest oprócz ukończenia studiów drugiego stopnia na kierunku architektura lub architektura i urbanistyka, odbycie rocznej praktyki przy sporządzaniu projektów i rocznej praktyki na budowie.

  3. Jakie warunki dodatkowe musi spełnić absolwent studiów magisterskich na wydziale architektury i urbanistyki posiadający tytuł mgr inż. arch., aby mógł przystąpić do egzaminu uprawniającego go do samodzielnego wykonywania projektów. Kto aktualnie organizuje takie egzaminy i jaki jest zakres tematyczny do egzaminu?

    W celu uzyskania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń konieczne jest oprócz ukończenia studiów drugiego stopnia na kierunku architektura lub architektura i urbanistyka, odbycie rocznej praktyki przy sporządzaniu projektów i rocznej praktyki na budowie.

    Wówczas należy przystąpić do postępowania kwalifikacyjnego prowadzonego przez właściwą miejscowo okręgową komisję kwalifikacyjną, które składa się z dwóch etapów:

    1. Kwalifikowania wykształcenia i praktyki zawodowej jako odpowiednie lub pokrewne dla specjalności architektonicznej,
    2. Egzaminu ze znajomości procesu budowlanego i praktycznego zastosowania wiedzy technicznej.

    Egzaminy odbywają się w okręgowych izbach architektów.

    Odnośnie wykazu aktów prawnych, zostanie ona opublikowana na stronie Izby Architektów RP (www.izbaarchitektow.pl) najpóźniej na dwa miesiące przed terminem egzaminu. Uprzejmie proszę o śledzenie informacji na przedmiotowej stronie.

    W razie dalszych pytań lub wątpliwości, uprzejmie proszę o kontakt z okręgową izbą architektów, właściwą ze względu na miejsce zamieszkania. Dane kontaktowe izb znajdują się na stronie: http://www.izbaarchitektow.pl/pokaz.php?id=10.

  4. Przeszedłem pozytywnie I etap kwalifikacji w sprawie nadania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej w ograniczonym zakresie w Polskiej Izbie Inżynierów Budownictwa, jednak nie zdałem egzaminu pisemnego. W związku z ustawą o ułatwieniu dostępu do wykonywania zawodów regulowanych, chciałbym uzyskać uprawnienia w Izbie Architektów. Czy będę musiał przechodzić całe postępowanie kwalifikacyjne, czy sam egzamin?

    W przypadku zakończonego wynikiem pozytywnym postępowania kwalifikacyjnego w I etapie kwalifikowania wykształcenia i praktyki zawodowej przez Polską Izbę Inżynierów Budownictwa, Okręgowe Komisje Kwalifikacyjne Izby Architektów RP przeprowadzają niezależnie postępowanie kwalifikacyjne we własnym zakresie, na wniosek danej osoby. Brak jest bowiem w ustawie samorządowej oraz przepisach wykonawczych przepisów przejściowych uprawniających na tzw. przejęcie będących w toku postępowań kwalifikacyjnych z Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa.

  5. Jakie warunki powinna spełnić osoba posiadająca polskie obywatelstwo oraz ukończone studia i uprawnienia na Ukrainie? Praktyka zawodowa również odbyła się na Ukrainie.

    W celu uzyskania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń w Polsce wnioskodawca powinien przejść postępowanie kwalifikacyjne prowadzone przez właściwą miejscowo Okręgową Izbę Architektów RP, na które składa się:

    1. Kwalifikacja wykształcenia i praktyki;
    2. Egzamin na uprawnienia budowlane (organizowany min. 2 razy w roku).

    W związku z tym, iż dyplom został wydany za granicą, konieczna jest nostryfikacja dyplomu. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie nostryfikacji dyplomów ukończenia studiów wyższych uzyskanych za granicą, nostryfikacji dyplomu ukończenia studiów wyższych uzyskanego za granicą dokonuje Rada Wydziału Architektury (na danej Politechnice w Polsce), gdzie należy złożyć wniosek o wszczęcie postępowania nostryfikacyjnego wraz z następującymi załącznikami:

    1. oryginałem dyplomu uzyskanego za granicą - do wglądu;
    2. kopią dokumentów pozwalających ocenić przebieg i czas trwania studiów (suplement do dyplomu, wykaz przedmiotów i ocen, indeks lub inny dokument).

    Rada może zażądać tłumaczenia na język polski wymienionych dokumentów, sporządzonego przez tłumacza przysięgłego wpisanego na listę tłumaczy przysięgłych prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości albo sporządzonego przez zagranicznego tłumacza i poświadczonego przez właściwego konsula Rzeczypospolitej Polskiej.

    W razie dalszych pytań dotyczących nostryfikacji, należy kontaktować się z wybranym Wydziałem Architektury na Politechnice.

    W przypadku praktyki odbytej za granicą, wnioskodawca musi przedstawić zaświadczenie o odbyciu praktyki zgodnie z § 4 pkt. 1 i 2 Rozporządzenia w sprawie samodzielnych  funkcji technicznych w budownictwie:

    § 4.
    1. Odbycie praktyki zawodowej za granicą potwierdza się  dokumentem wydanym przez kierownika jednostki, w której odbywała się praktyka zawodowa, potwierdzonym przez osobę,  pod kierunkiem której była odbywana praktyka, posiadającą uprawnienia odpowiadające swoim zakresem uprawnieniom, o  których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy.

    2. Dokument powinien zawierać:

    1.  wskazanie robót budowlanych i obiektów budowlanych, przy których  projektowaniu bezpośrednio uczestniczyła lub pełniła funkcję techniczną na budowie osoba odbywająca praktykę  zawodową, z określeniem charakteru wykonywanych czynności oraz z określeniem: rodzaju, przeznaczenia i konstrukcji danego obiektu oraz, odpowiednio do wnioskowanej specjalności uprawnień budowlanych, inne charakterystyczne parametry techniczne lub użytkowe danego obiektu, a także lokalizację inwestycji i nazwę inwestora
    2. potwierdzenie okresu odbywania praktyki zawodowej z podaniem  terminów rozpoczęcia i ukończenia; praktyki;
    3. ogólną ocenę teoretycznej i praktycznej wiedzy z zakresu  wnioskowanej specjalności, dokonaną przez osobę, pod nadzorem której odbywana była praktyka.

    Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie nostryfikacji dyplomów ukończenia studiów wyższych uzyskanych za granicą procedura ta dotyczy wszystkich osób, które uzyskały dyplom ukończenia studiów wyższych za granicą.

  6. Czy członek Izby Architektów RP posiadający uprawnienia do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności architektonicznej ma prawo przyjąć obowiązki kierownika budowy?

    Uprawnienia każdego projektanta uprawniają do kierowania budową w zakresie danej specjalności. Zgodnie z wyjaśnieniami do załącznika nr 15 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej, członek Izby Architektów RP posiadający uprawnienia do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności architektonicznej posiada uprawnienia do:

    a) projektowania, sprawdzania projektów budowlanych i sprawowania
    nadzoru autorskiego,

    b) kierowania budową lub innymi robotami budowlanymi,

    c) kierowania wytwarzaniem konstrukcyjnych elementów budowlanych oraz nadzoru i kontroli technicznej wytwarzania tych elementów,

    d) wykonywania nadzoru inwestorskiego, oraz

    e) sprawowania kontroli technicznej utrzymania obiektów budowlanych.

    Ponadto, uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi w specjalności architektonicznej upoważniają do:

    1) kierowania budową, przebudową, odbudową, rozbudową i nadbudową obiektu budowlanego oraz jego montażem, remontem lub rozbiórką - przy zapewnieniu, w razie potrzeby, udziału w tych robotach osób posiadających uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi w odpowiedniej specjalności oraz wzajemne skoordynowanie techniczne kierowanych przez te osoby robót - zapewniające uwzględnienie zawartych w przepisach zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w procesie wykonywania robót budowlanych, z uwzględnieniem specyfiki obiektu budowlanego, którego te roboty dotyczą, jak również w ramach w/w robót - kierowania wytwarzaniem konstrukcyjnych elementów budowlanych oraz kontroli technicznej wytwarzania tych elementów;

    2) sprawowania funkcji inspektora nadzoru inwestorskiego w odniesieniu do w/w robót budowlanych;
    3) sprawowanie kontroli technicznej utrzymania obiektów budowlanych - przy zapewnieniu, w razie potrzeby, udziału w tych kontrolach osób posiadających uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi w odpowiedniej specjalności - zapewniającej bezpieczeństwo użytkowania tych obiektów, uwzględniając jego funkcję i specyfikę techniczną.

  7. Gdzie powinienem skierować wniosek o przeprowadzenie postępowania kwalifikacyjnego, w przypadku, gdy mieszkam za granicą?

    Zgodnie z § 3 ust. 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej, stanowiącego załącznik do uchwały nr O-38-IV-2014 KRIA RP z dnia 16 października 2014 r. tj. z późn. zm. Właściwość miejscową okręgowej komisji kwalifikacyjnej wyznacza miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o uprawnienia budowlane wskazane we wniosku o przeprowadzenie postępowania kwalifikacyjnego oraz nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej, zwanym dalej „wnioskiem o nadanie uprawnień budowlanych”. Do postępowania w sprawie nadania uprawnień budowalnych w specjalności architektonicznej stosuje się odpowiednio ustawę z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego [Dz. U. z 2013r., poz. 267 dalej: k.p.a.], w związku z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa [Dz. U. z 2014 r., poz. 1946 tj.], który stanowi iż: Do postępowania w sprawach indywidualnych uregulowanych w ustawie, z wyjątkiem spraw dyscyplinarnych, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

    W przypadku skierowania wniosku o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do okręgowej komisji kwalifikacyjnej przez osobę, której miejsce zamieszkania znajduje się za granicą, zastosowanie znajdzie art. 21 k.p.a.

    Zgodnie z art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a. właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, a w braku zamieszkania w kraju - według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron; jeżeli żadna ze stron nie ma w kraju zamieszkania (siedziby) lub pobytu - według miejsca ostatniego ich zamieszkania (siedziby) lub pobytu w kraju. Zgodnie z cytowanym powyżej przepisem, w pierwszej kolejności (w przypadku gdy strona nie ma miejsca zamieszkania ani miejsca pobytu w kraju), właściwość organu administracji publicznej wyznacza ostatnie miejsce zamieszkania lub pobytu w kraju. Ponadto, jeżeli właściwości miejscowej nie można ustalić w sposób wskazany powyżej, w myśl art. 21 § 2 k.p.a., sprawa należy do organu właściwego dla miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania, albo w razie braku ustalenia takiego miejsca - do organu właściwego dla obszaru dzielnicy Śródmieście w m.st. Warszawie.